Het Besluit van 6 februari 2026 van de Vlaamse Regering voert enkele wijzigingen door aan het Vrijstellingsbesluit van 16 juli 2010. Verschillende werken die voorheen onderworpen waren aan een vergunnings- of meldingsplicht worden hier nu van vrijgesteld.
Deze nieuwe regelgeving is op 1 maart 2026 in werking getreden en is van toepassing in Vlaanderen.
Belangrijke versoepelingen
Twee in het oog springende versoepelingen zijn dat zowel handelingen aan gevels met stabiliteitswerken én binnenverbouwingen met stabiliteitswerken nu onder de vrijstelling vallen.
Dergelijke werken zijn dus vrijgesteld van vergunning of melding mits voldaan is aan bepaalde voorwaarden ( zie ook) en tenzij lokale of bijzondere regelgeving (vb. onroerend erfgoed) iets anders voorziet.
Dit betekent in principe dat een bouwheer voor de uitvoering van dergelijke werken wettelijk ook niet langer verplicht is om beroep te doen op een architect. Artikel 4 van de Wet van 20 februari 1939 stelt immers dat de medewerking van een architect vereist is voor die werken “voor welke door de wetten, besluiten en reglementen een voorafgaande aanvraag om toelating tot bouwen is opgelegd”.
Hoewel de bevoegde minister Jo Brouns en diens kabinet communiceerden dat er bij stabiliteitswerken die onder het vrijstellingsbesluit vallen toch een architect nodig is, stellen wij vast dat een wettelijke basis ontbreekt die de bouwheer daartoe verplicht.
Gevolg op de wet Peeters-Borsus voor die werken
Een bijkomend gevolg is dat ook de Wet van 31 mei 2017 betreffende de verplichte verzekering van de tienjarige burgerlijke aansprakelijkheid in de bouwsector (de Wet Peeters-Borsus) op die werken niet langer van toepassing is. Die Wet, die de bouwpartners verplicht om hun tienjarige aansprakelijkheid cf artikel 1792 BW te verzekeren bij woningbouwprojecten, is immers enkel van toepassing als de medewerking van een architect vereist is conform artikel 4 van de Wet van 20 februari 1939.
De consequentie is dat als de bouwheer dergelijke werken laat uitvoeren en hiervoor beroep doet op een architect, een stabiliteitsingenieur en één of meerdere aannemers, deze bouwpartners geen BA10-attest meer moeten, noch kunnen afleveren.
Wat betekent dit voor je verzekeringsadministratie
Prestaties die je in het kader van dergelijke werken levert, geef je voortaan dus enkel aan in sectie I van je polis maar niet langer in sectie II.
Specifiek voor architecten geldt bij die projecten uiteraard ook niet langer de controletaak op de BA10-attesten.
Deze versoepelingen zijn vatbaar voor kritiek
Dat een bouwheer niet langer beroep moet doen op een architect voor structurele werken is natuurlijk zeer risicovol. Zo kan een zelfbouwer zonder enige bouwtechnische kennis zonder begeleiding structurele ingrepen uitvoeren hetgeen niet alleen nadelig kan blijken voor hemzelf maar ook voor derden (bijvoorbeeld in de context van een appartementsgebouw). Doet hij beroep op een aannemer dan zit je in Vlaanderen ook nog met de omstandigheid dat een Vlaamse aannemer niet langer over een vestigingsattest moet beschikken en er ook hier geen enkele garantie is op een kwalitatieve uitvoering.
Komt daarbij nog het gegeven dat je dus voor een identiek werk in Wallonië en Brussel wél een vergunning nodig hebt, wel beroep moet doen op een architect en wél onder de verzekeringsplicht BA10 valt, daar waar eenzelfde werk in Vlaanderen geen vergunning of melding meer vereist, niet door een architect moet worden opgevolgd en dat de bouwpartners die eraan deelnemen niet onder de verzekeringsplicht BA10 vallen.
Er kan dan ook niet uitgesloten worden dat dit regelgevend kader op korte of lange termijn zal worden aangepast, te meer gezien de eerdere communicatie vanuit het kabinet Brouns (noodzaak architect bij stabiliteitswerken) niet strookt met de juridische realiteit
Tot zolang dien je je prestaties in dergelijk project echter enkel in sectie I en dus niet meer in sectie II van je BA-polis aan te geven.
Voor meer duiding bij de regelgeving zelf en in het bijzonder welke werken onder de vrijstellingsplicht vallen, verwijzen wij naar de website van de Vlaamse Overheid: